Edwin Van Troostenberghe toont in nieuw boek Knokke tijdens de Tweede Wereldoorlog

Gisteravond stelde Edwin Van Troostenberghe, auteur van HET SPERGEBIED, het vierde deel van zijn bestsellerreeks voor in de openbare bibliotheek van Knokke. Hij gaat in dit boek in op de belangrijkste gebeurtenissen te Knokke tijdens de Tweede Wereldoorlog. Met ‘De Hongerjaren’ lanceert Edwin Van Troostenberghe het vierde deel van zijn succesvolle romanserie

DE ROMAN
Jonge Vlamingen laten zich overtuigen om aan het Oostfront te gaan vechten tegen het ‘goddeloze bolsjevisme’. Engelse vliegtuigen bombarderen dagelijks en de bevolking schuilt in kelders. Sommigen kiezen resoluut voor het verzet. Maar de meeste mensen proberen gewoon te overleven in deze tijden van schaarste. Volwassenen knijpen hun ogen dicht als hun kinderen het niet zo nauw nemen met de regels, in hun zoektocht naar eten en brandstof.

FOCUS OP KNOKKE
Het Spergebied beschrijft het dagelijks leven van families aan de Belgische kust in de troebele tijden rond de Tweede Wereldoorlog. Ook gebeurtenissen in Breskens en Sluis komen aan bod. Vanaf het eerste deel maakt de lezer kennis met enkele figuren uit Knokke en Heist. Gérard staat voor de jongeling die vaderlandslievend is en de Duitsers recht in de ballen wil grijpen. Zijn rivaal Corneel, is een eeuwige twijfelaar die al snel enige sympathie voor de Nieuwe Orde ontwikkelt.
In het vierde deel zien we hoe de bevolking het ondanks de rantsoenering steeds moeilijker krijgt om aan basisproducten, zeg maar voedsel en brandstof, te geraken. Op de cover zien we het gemeentehuis van Knokke, met op de voorgrond een Duitse soldaat die twee kinderen brood toestopt. Veel kinderen gingen schooien, maar sommigen waren er ook niet bang voor om hier en daar wat scheef te slaan.
Maar in dit deel lezen we vooral hoe in Knokke het verzet stilaan vorm krijgt. Er wordt een sluikblad uitgegeven – de Zeegalm – en muren worden beklad om duidelijk te maken dat niet iedereen zich bij de bezetting neerlegt. In dit deel werd het verhaal opgenomen van de legendarische meester Miel Borghuys, die voor de Gestapo op de vlucht ging en door de maquisards over de Pyreneeën werd gebracht. Na zijn mislukte poging ging hij samen met vier andere mannen in een klein motorbootje op Engeland af. DE HONGERJAREN staat voor spanning, familiedrama, maar ook heel wat humor, dankzij de apenstreken van de kleine Dries.

DE SERIE: HET SPERGEBIED
Elf jaar geleden interviewde Edwin Van Troostenberghe, samen met zijn zoon Thomas, 140 bewoners van onze kust over hun oorlogsjaren, waarvan 26 uit Knokke, Heist en Westkapelle. Ze waren kind, tiener of jongvolwassen. Aan de hand van hun belevenissen construeerde hij een gigantische epische roman, die in het totaal 4.000 bladzijden beslaat, uitgebracht in acht boekdelen. Nog nooit werd zo’n uitgebreide fictiereeks geschreven over dit stuk van de Belgische geschiedenis. De serie vertelt het verhaal van een aantal families over heel de kust en hoe hun levens werden dooreengeschud door het wapengeweld en de nieuwe machtsverhoudingen. Het is een geschiedenis van gewone mensen die soms voor moeilijke keuzes staan en proberen te overleven en op te groeien in een bedreigde wereld, in een gebied dat de buitengrens vormde van het Derde Rijk: het Spergebied. Daar golden strengere regels dan in de rest van België: beperkte bewegingsvrijheid, avondklok, verbod om te dansen, verbod om op het strand te komen, terwijl de zoektocht naar eten en brandstof een dagelijkse bekommernis was.

Het is een historisch goed onderbouwde reeks met veel spanning en drama, doch ook een grote portie humor. Die uit zich vooral in de guitenstreken van kinderen en in de commentaren van Schele Tsjeppen en de Neuze, twee vissers op rust, die in het sappige kustdialect hun commentaar geven op de gebeurtenissen. Het werk zit doorspekt van couleur lokale en oude West-Vlaamse zegswijzen, een surplus voor de locals, maar zeker geen barrière voor wie zijn roots elders heeft.
Toch overstijgt de reeks ruimschoots het regionale. Het verhaal volgt soldaten die aan het Albertkanaal op de fatale aanval liggen te wachten. Eén personage is geïnspireerd op de vader van de auteur, die met zijn regiment achteruittrok tot in Gent en tenslotte aan de Leie terechtkwam, waar hij krijgsgevangen werd genomen. We volgen zijn wedervaren aan de hand van brieven die authentiek zijn. Het leven in de Stalags wordt realistisch beschreven. Het verhaal gaat ook mee op de vlucht met de honderdduizenden die in paniek de soldaten achternagingen, die vlug wat spullen bijeenraapten en met alles wat wielen had of te voet probeerden om aan de belagers te ontsnappen, achtervolgd door mitraillerende stuka’s. We zien hoe een vissersfamilie in alle talen bidt als ze voor de kust van Duinkerke in hun vissersboot op doorgang zitten te wachten, terwijl brandende scheepswrakken en lijken ronddobberen. We gaan mee met de duizenden Vlamingen die in Londen voor de Blitzkrieg schuilen of de Vlaamse vissers die in Brixham, Newlyn en Pensance een nieuw leven beginnen. De auteur interviewde mensen van allerlei slag, ook zij die kozen om met de bezetter samen te werken en later werden veroordeeld. Een vrouw werd verweten het kind van Hitler in zich te dragen, maar uit haar getuigenis bleek dat zij door de Ortskommandant van Zeebrugge werd verkracht, net voor zijn regiment zich naar de scheldemonding terugtrok. De serie volgt zelfs de lotgevallen van een Duitse soldaat aan de hand van zijn dagboek. Hij was een tijdlang in Middelkerke ingekwartierd en moest later naar het Oostfront gaan strijden, waar hij zijn verblijf aan zee als een vakantie beschreef. De auteur volgt ook de spannende avonturen van verzetslui die Britse piloten aan een schuilplaats en ontsnappingsroute hielpen, alsook het lot van zij die werden verraden en wier leven in concentratiekampen eindigde. Hij schrijft over de Antwerpenaren die omwille van de bombardementen geëvacueerd werden en in Blankenberge smalend V1’s werden genoemd. Hij volgt de vrijwilligers die in het kielzog van de geallieerden de Slag om de Ardennen meemaken of aan de Moerdijk hun posities innemen. Intussen verkennen kinderen de grenzen van goed en kwaad, wat massa’s grappige situaties oplevert.

REACTIES VAN LEZERS OP deel 1
“In één woord: SCHITTEREND! Zulke reeks zijn beter dan wat Netflix biedt!” – Carlo Freeman
“Deel 1 in twee avonden uitgelezen!” – Sabine Willems
“Het mondelinge karakter van de taal, de volkse uitdrukkingen en dorpse anekdotes creëren een soort van intimiteit en verbondenheid tussen de lezer en de personages, al zaten ze in je eigen huiskamer.” – Mieke Opstaele
“Deze reeks is echt zalig! Mijn moeder en ikzelf kunnen enorm genieten van de storytelling!” – Ced Pauwels
“Prachtig geschreven, een aanrader voor iedereen. Voor mij wordt dit een klein meesterwerk!” – Eddy Dekuyper.
“Een brede, gelaagde en toegankelijke historische roman die vooral uitblinkt in sfeer en personages.” – Björn Bakelandt (Librar)

DE AUTEUR
Edwin Van Troostenberghe is van opleiding socioloog. Naar eigen zeggen koos hij die richting, omdat hij geïntrigeerd was door het gedrag van mensen. Vaak begreep hij niet waarom mensen handelen zoals ze doen. Vaak voelde hij zich daar het slachtoffer van. Zijn studies leverden meer nieuwe vragen dan antwoorden op. Hij maakte carrière in het bibliotheekwerk en stond 31 jaar aan het hoofd van de gemeentebibliotheek van Middelkerke. Daarna ging hij lesgeven aan volwassen anderstaligen bij CervoGO.

HET OEUVRE VAN DE AUTEUR
De vraag naar de motieven van het menselijk handelen staat centraal in alle werk van Van Troostenberghe. Naast Het Spergebied schreef hij een sterk autobiografische roman – De Dag dat de Wereld Verdween – waarin hij vertelt hoe de tegenstrijdige berichtgeving over de oorlogen in Oekraïne en Gaza stilaan zijn hele emotionele en mentale ruimte gingen inpalmen, tot hij daar een dam tegen opwierp en spreekwoordelijk het stopcontact uit de (media)stekker trok.
In De Vloek van Darwin, een psychologische thriller, gaat de auteur op zoek naar het antwoord op de vraag of mensen over een vrije wil beschikken. Worden niet alle keuzes geconditioneerd door deterministische mechanismen die wetenschappers van allerlei slag proberen te ontrafelen?
In zeven en een half jaar tijd maakte Van Troostenberghe vijftien romans af. In juni volgend jaar komt alweer het vierde deel van de oorlogsserie uit en in dezelfde periode verschijnt een dystopische roman. Momenteel werkt hij aan een trilogie die men als kritische fantasy zou kunnen omschrijven.

ENKELE QUOTES VAN DE AUTEUR
“Duitse bombardementen maakten in België 11.000 tot 13.000 burgerslachtoffers. Geallieerde bombardementen maakten er 6.000 tot 9.000.”
“IJzingwekkend hoeveel gelijkenissen er zijn tussen de Tweede Wereldoorlog en wat nu in Oekraïne gebeurt. De wapens zijn veranderd, maar de strategieën zijn veelal dezelfde en vooral het onnoembare leed dat wordt veroorzaakt.”
“Het valt moeilijk te onderschatten hoezeer de oorlog onze lokale gemeenschappen dooreen heeft geschud. Nadien was het samen leven nooit meer hetzelfde.”
“De Tweede Wereldoorlog vormt een breuklijn in onze mentaliteitsgeschiedenis. Ook vandaag nog geven wij veel aan onze kinderen mee, dat voortkomt uit de ervaringen van onze grootouders of overgrootouders die het meemaakten.”
“Over het gedrag van de Engelse soldaten waren de meeste van mijn getuigen niet te spreken, ook niet zij die zich het meest anti-Duits opstelden. Van de Duitse bezetter werd vooral geapprecieerd dat hij zijn overschotten met de lokale bevolking deelde.”
“In een oorlog komt al het slechtste, maar ook het beste van de mens naar boven.”
“Het oorlogsverhaal is heel complex, zo complex als mens en maatschappij maar kunnen zijn. Er zijn niet alleen maar goeden en slechten. Er is heel veel nuance.”

DE HONGERJAREN werd uitgegeven bij StoryLand en is in alle boekhandels te koop. Prijs: 24 euro. Ook nog verkrijgbaar:
deel 1 – Het Voorspel
deel 2 – ’t Is Oorlog
deel 3 – De Bezetting