Door passage van NAVO-troepen krijgt Zeebrugse haven 250 miljoen om legers te ontvangen
Om ons land voor te bereiden op een passage van NAVO-troepen, moeten de havens van Antwerpen en Zeebrugge klaar zijn. Minister Theo Francken schrijft een extern contract uit om zo’n operatie voor te bereiden. De minister kreeg gisteren daarover een akkoord. Hij heeft een plan om de havens van Zeebrugge en Antwerpen aan te passen voor de ontvangst van NAVO-troepen. Als er alarm zou komen vanwege een Russische inval in Oost-Europa wordt ons land logistiek van vitaal belang. Door de twee havens en de doorstroommogelijkheden richting de rest van Europa, is België mee de draaischijf voor een grootschalige NAVO-operatie. Amerikaanse, Britse of pakweg Noorse militairen kunnen hier toekomen met al hun materiaal. Ze moeten dan wel onderdak kunnen krijgen, bijvoorbeeld in tentenkampen. En er moet ruimte zijn voor al hun militair materieel, zoals tanks of vrachtwagens.
Brugse parlementslid Maaike De Vreese reageert enthousiast: “Onze Zeebrugse marinebasis is cruciaal en speelt een centrale rol indien er aan onze buitengrenzen een conflict ontstaat. Daarom moeten we goed voorbereid zijn. Bovendien is er in 2027 een grootschalige NAVO-oefening op ons grondgebied. De grootste oefening sinds het einde van de Koude Oorlog. Tegen dan moet onze haven van Zeebrugge de troepen kunnen ontvangen en het materieel opslaan.”
Daarvoor moet er in de havens wel capaciteit zijn. En die heeft de overheid zelf niet. Defensie beschikt in de twee havens niet over grote militaire basissen. En dus kijkt minister Francken naar de privé voor hulp. Hij heeft een pakket van 250 miljoen euro klaarzitten. Minister Theo Francken kan nu op zoek gaan naar geïnteresseerde bedrijven of consortia. Die kunnen dan de havens klaarstomen en de capaciteit vrijhouden. Het einddoel is dat Antwerpen en Zeebrugge twee grote legereenheden kunnen ontvangen, in totaal ongeveer 6.000 man. Daarvoor moet er onder meer 120.000 vierkante meter oppervlak vrijgehouden worden, met ook parkeercapaciteit voor 1.300 voertuigen en 400 zware rupsvoertuigen. In Zeebrugge moet ook ruimte zijn voor 200 tot 500 munitiecontainers.
De opdracht omvat ook slaapplek organiseren voor 1.000 personen per nacht, catering, sanitaire voorzieningen, communicatie en medische ondersteuning. En er moet ook vlotte aansluiting zijn op het wegen- en spoorwegennet. Als partnerlanden van die voorzieningen gebruikmaken, moeten ze achteraf wel een deel van de kosten terugbetalen. Toch is het geen evidente opdracht voor een privéspeler. Vandaar is de kans groot dat Francken op zoek gaat naar een consortium van verschillende bedrijven die samenwerken. Concreet zou de overheidspartner jaarlijks 36,3 miljoen euro krijgen – verspreid over zeven jaar 254 miljoen – om de haven in paraatheid te krijgen en te houden.
Deel van de afspraak is dat alles klaar is om troepen te ontvangen binnen de dertig dagen na een concreet NAVO-signaal. Het kadert in de “Enablement’-plannen, waarbij België in NAVO-verband een ‘reception’ en ‘transit’ nation is. En tegelijk de handen vrij heeft om eigen troepen naar Oost-Europa te sturen als ‘sending nation’. “Het speelt een sleutelrol in de collectieve verdediging en afschrikking”, zei Francken eerder al. Een ander luik van zijn paraatheidstrategie gaat over de militaire mobiliteit. Met Europees geld worden plannen uitgerold om bijvoorbeeld wegen en spoorwegen aan te passen aan passage van troepen.
Op het kabinet van Francken maken ze zich sterk dat ze snel het contract kunnen gunnen. Want er zit wel wat tijdsdruk achter. Sowieso is er de permanente Russische dreiging. Maar in de eerste helft van 2027 vindt er al een grootschalige NAVO-oefening plaats, ook op ons grondgebied. De grootste militaire oefening sinds het einde van de Koude Oorlog wordt het, waarbij duizenden militairen zich gaan voorbereiden op een activering van het artikel 5 van de NAVO. Alle lidstaten worden dan betrokken bij de collectieve verdediging van het grondgebied. Tegen dan moeten de havens van Zeebrugge en Antwerpen dus al voorbereid zijn op de komst van de troepen en hun materieel.