Blankenberge eert deze zomer animatiepionier Raoul Servais met nieuwe expo

Deze zomer brengen CC Blankenberge en Raoul Servais Collection het werk van cineast en kunstenaar Raoul Servais tot leven in exporuimte De Meridiaan. Met RAOUL SERVAIS: Niet ten oorlog focust de tentoonstelling op een thema dat als een rode draad doorheen zijn leven en oeuvre liep: oorlog, repressie en de blijvende nood aan menselijkheid.

Raoul Servais (1928–2023) groeide op in Oostende tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zijn jeugd speelde zich af tegen de achtergrond van bezetting, angst en vernieling. Ook de verhalen van zijn familie over de Eerste Wereldoorlog laten een diepe indruk na. Die ervaringen maken van Servais een overtuigd pacifist en vormen een blijvende inspiratiebron voor zijn werk. Via film, animatie en tekenkunst toont hij niet de heldhaftigheid van oorlog, maar net de absurditeit en de menselijke gevolgen ervan.

De tentoonstelling brengt een selectie van zijn meest beklijvende werken samen. Bezoekers kunnen permanent vijf kortfilms ontdekken, waaronder Chromophobia, Operation X-70, Tank en Der Lange Kerl – stuk voor stuk krachtige aanklachten tegen oorlog en onderdrukking. Daarnaast is er ook Nachtvlinders, Servais’ poëtische hommage aan kunstenaar Paul Delvaux. Naast de filmprojecties toont de expo originele animatiecels, schetsen en storyboards. Ook een exclusieve videomontage krijgt een centrale plek: daarin vertelt Raoul Servais zelf over zijn ervaringen tijdens de oorlog. De opnames werden gemaakt tijdens de productie van de documentaire SERVAIS van Rudy Pinceel.

Schepen van Cultuur Kathy Kamoen: “Met deze expo brengen we niet alleen de carrière van één van de grondleggers van de Europese animatiefilm in beeld. Het is tegelijk een krachtig pleidooi tegen oorlog en onverschilligheid. In een wereld waar conflict en polarisatie opnieuw toenemen, klinkt Servais’ boodschap urgenter dan ooit.”

Curatoren Muriel Dubrulle en Jacques Dubrulle van Raoul Servais Collection: “Raoul Servais wist als geen ander artistieke vernieuwing te combineren met een sterke menselijke boodschap. Zijn films worden wereldwijd bewonderd om hun unieke beeldtaal, vakmanschap en verbeeldingskracht. Met deze tentoonstelling willen we zijn artistieke nalatenschap blijven delen met nieuwe generaties, maar ook tonen hoe actueel en relevant zijn werk vandaag nog altijd is.”

De expo RAOUL SERVAIS: Niet ten oorlog is gratis te bezoeken in exporuimte De Meridiaan (Casinoplein 9) van vrijdag 5 juni tot en met zondag 8 november 2026. Open van woensdag tot en met zondag, telkens van 14 tot 17 uur. Tijdens vakantieperiodes is de expo dagelijks open.

Over Raoul Servais
Raoul Servais, geboren op 1 mei 1928, geldt als een pionier van de animatiefilm. Zijn werk geniet wereldfaam. Van Havenlichten (1960) tot Der Lange Kerl (2022) realiseerde hij vijftien korte animatiefilms, de liveactionkortfilm Omleiding November (1962) en de langspeelfilm Taxandria (1994), een combinatie van liveaction en animatie.

Zijn oeuvre werd bekroond met een zestigtal internationale prijzen, waaronder de San Marco Leeuw in Venetië voor Chromophobia (1966), de Juryprijs in Cannes voor Operation X-70, de Gouden Palm in Cannes voor Harpya (1979) en de Grote Prijs van het Animatiefilmfestival van Annecy voor Nachtvlinders (1998). Daarnaast ontving hij tweemaal de Joseph Plateau Award op Film Fest Gent, waaronder de Joseph Plateau Honorary Award voor zijn volledige oeuvre in 2022.

Servais begon als autodidact. Met de tekenfilms Havenlichten (1960) en De Valse Noot (1963) verwierf hij bekendheid in België en Nederland. De daaropvolgende kortfilm Chromophobia (1965) betekende zijn internationale doorbraak. Vanaf 1963 gaf hij zijn kennis door aan honderden studenten als oprichter en bezieler van de afdeling animatiefilm aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten (KASK) in Gent.

Wat stijl en techniek betreft, vermeed Servais herhaling en ging hij steeds nieuwe uitdagingen aan. Zo ontwikkelde hij de ‘Servaisgrafie’, een procedé waarmee liveaction en animatie op een relatief eenvoudige manier gecombineerd konden worden. Hij paste deze techniek succesvol toe in Nachtvlinders (1998), een nostalgische evocatie van de wereld van schilder Paul Delvaux. Voor zijn laatste werken – Atraksion (2001), Tank (2015) en Der Lange Kerl (2022, in samenwerking met Rudy Pinceel) – koos hij bewust voor digitale animatie.

Tentoonstellingen van zijn werk vonden plaats in onder meer het Centre Georges Pompidou in Parijs, het MOMA in New York, het Museum of Contemporary Art Chicago, Annecy, Tokyo, Osaka, Los Angeles, Oostende, Gent, Brussel, Montréal en São Paulo. In 2019 schonk Raoul Servais een groot deel van zijn archief aan de Koning Boudewijnstichting, die het bewaart voor toekomstige generaties en het via onder meer tentoonstellingen toegankelijk maakt voor het publiek. De ‘Magiër van Oostende’ overleed op 17 maart 2023 in zijn woning in Leffinge. Meer info op www.ccblankenberge.be