Voor het eerst een Struikelsteen in Damme, en dat voor Partizaan Aloïs Seghers

Zopas werd de eerste struikelsteen in Damme onthuld door de Brugse werkgroep Struikelstenen. De steen, op naam van Aloïs Seghers, is gelegen ter hoogte van de Damse Vaart-Zuid 17. Aloïs zette zich tijdens de Tweede Wereldoorlog in voor het verzet tegen de bezetter. Hij werd gedeporteerd en stierf ver weg van België. Heel wat familieleden van Aloïs waren tijdens deze herdenking aanwezig waren, samen met verschillende leden van het Damse stadsbestuur.

Aloïs Seghers werd geboren op 6 april 1919, als zoon van bruggendraaier Pieter Seghers en Sylvie Baute. Hij was de oudste van een gezin van elf kinderen, een grote en struise jongeman. In de lente van 1943 kwam hij in contact met de Partizanen van Damme en Lissewege. In zijn erkenningsdossier als weerstander staat ook te lezen dat hij actief was met het “verspreiden van sluikbladen, vernietigen van Duitsch materiaal op de Duitsche werken, het doorknippen van telephone draden te Lissewege en te Damme.” De Partizanen in Damme en Lissewege werden verraden door een infiltrant. Na de oorlog werd deze door het Belgisch gerecht ter dood veroordeeld en geëxecuteerd. Volgens het vonnis hebben zijn verklikkingen tot de dood van vijf mensen geleid.

Alois Seghers werd thuis gearresteerd op 17 maart 1944, opgesloten in de gevangenissen van Brugge en Sint- Gillis (Brussel), en op 12 juni 1944 naar Duitsland gedeporteerd. Hij kwam in het concentratiekamp Gross-Strehlitz terecht Kort voor de bevrijding werden de concentratiekampen ontruimd en werden de gevangenen weggevoerd van de frontlijn. Alois Seghers stierf van uitputting en honger in Zihle (Tsjechië), tijdens een transport van Buchenwald naar Theresienstadt (Terezin), op 24 april 1945.

Zijn lot bleef voor de familie lang onduidelijk. Pas toen de eerste overlevers van de concentratiekampen terugkwamen, kregen ze te horen dat Aloïs overleden was. Vele jaren later heeft Antoon, de jongere broer van Aloïs, alle informatie die hij kon vinden samengelegd en het traject dat zijn broer had afgelegd door de kampen overgedaan. Hij trok naar Zihle, waar hij het graf van Aloïs heeft bezocht. In Zihle staat tot op de dag van vandaag een monument, aan het graf van de slachtoffers die daar begraven zijn. Je leest het volledige verhaal op www.struikelstenenbrugge.be

Nooit meer, voor niemand

Na de Tweede Wereldoorlog is, om te voorkomen dat er opnieuw genocides zouden plaatsvinden, de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens afgekondigd en is een begin gemaakt van de installatie van een systeem van Internationaal Recht. De werkgroep benadrukt dat we ook in de moeilijke tijden die we vandaag meemaken, ons door die principes moeten laten leiden: mensenrechten, democratie, solidariteit en internationaal recht. Elk leven is evenveel waard. Niemand verdient het om vermoord te worden, niemand mag vervolgd worden om wie hij of zij is. Mensenrechten en internationaal recht gelden voor iedereen. Nooit meer, voor niemand.

Struikelstenen

Stolpersteine of Struikelstenen is een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig om mensen te herdenken die tussen 1933 en 1945 door de nationaalsocialisten werden vervolgd. In meer dan duizend steden, verspreid over heel Europa, zijn Stolpersteine (in het Nederlands Struikelstenen) geplaatst. De stenen dragen de naam van slachtoffers van het nazisme: joden, politiek vervolgden, Roma en Sinti, homoseksuelen, getuigen van Jehova en slachtoffers van euthanasie. Ze worden geplaatst op het trottoir, voor de laatst gekende en vrijwillig gekozen woonplaats van een slachtoffer.
De bedenker van de Stolpersteine, de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, benadrukt dat het plaatsen van de stenen op zich niet voldoende is. Het is een aanleiding om het met nabestaanden, de huidige bewoners van het huis, met buurtbewoners of scholen, te hebben over de slachtoffers en de mechanismen die het mogelijk maken dat andersdenkenden op zo’n brutale manier worden vervolgd en vermoord.

De stenen herinneren op een tastbare wijze aan de terreur van het nationaalsocialisme. Het brengt het grote, abstracte verhaal binnen in onze eigen, kleine leefwereld. Het gebeurde niet ver weg en lang geleden, maar dichtbij, om de hoek. Mensen van bij ons waren er bij betrokken, als slachtoffer en als dader. De Struikelstenen zijn een herinnering aan het feit dat democratie en mensenrechten waardevol en kwetsbaar zijn. Het is de taak van ons allen om de herinnering aan het verleden levendig te houden, de democratie en de mensenrechten te beschermen en een herhaling van soortgelijke feiten te voorkomen.

De werkgroep Struikelstenen Brugge is een onafhankelijk initiatief, begeleid door Avansa regio Brugge en ondersteund door de stad Brugge (Dienst Preventie en Samenleven, Stadsarchief, Erfgoedcel Brugge).
Wil jij het Struikelstenen-project een duwtje in de rug geven? Misschien is er ook in jouw omgeving een verhaal verteld moet worden, een naam die niet vergeten mag worden? Geef ons je suggesties door via struikelstenenbrugge@gmail.com
De aanmaak van de Struikelstenen is in handen van een groep burgers, verenigd in de werkgroep Struikelsteen regio Brugge. Elke schenking, hoe klein of groot ook, is welkom. Om je een idee te geven: de aanmaak van één struikelsteen kost €132. Rekeningnummer: BE52 8917 5406 8209 (Avansa Regio Brugge), met vermelding “Crowdfunding Struikelstenen“.