Pimpelmees overwintert massaal in Vlaamse tuinen, huismus gaat verder achteruit
Een recordaantal West-Vlamingen telde het afgelopen weekend mee vogels in hun tuin tijdens de 23e editie van Het Grote Vogelweekend van Natuurpunt. Volgens de voorlopige cijfers namen 71.285 mensen deel aan het grootste burgeronderzoek van Vlaanderen. Dat zijn er nu al 33% meer dan vorig jaar. Daar kwamen opnieuw een aantal opmerkelijke vaststellingen uit naar voren.
Pimpelmees bevestigt de verwachtingen
Voor het eerst sinds 2009 duikt de pimpelmees op in de top 3. Met 110.000 getelde exemplaren springt ze dit jaar van de zesde plaats in 2025 naar de tweede plaats. De koolmees staat op 1 en de huismus vervolledigt de top 3. “Deze telling bevestigt de hoge aantallen pimpelmezen die in de herfst al arriveerden in West-Europa en dus ook Vlaanderen, en hier zijn gebleven om te overwinteren. Doordat ze hier voldoende voedsel vinden, worden ze niet gedwongen om nog verder zuidwaarts te trekken. Het feit dat veel mensen tijdens de winter vogels voederen in hun tuin, draagt daar wellicht aan bij”, zegt Bastiaan De Ketelaere, vogelexpert bij Natuurpunt.
De huismus en de merel gaan opnieuw sterk achteruit
Een soort die al onze hulp kan gebruiken, is de huismus. Hun aantal in onze tuinen daalt jaar na jaar. Ondanks het recordaantal tellers, daalt het gemiddeld aantal mussen per telling met maar liefst 20%. “Huismussen voelen zich het beste thuis in tuinen waar ze broed- en schuilplaatsen en voldoende eten vinden. De inrichting van je tuin bepaalt in grote mate welke vogels zich er vestigen. Eenvoudige ingrepen als het aanplanten van struiken of hagen, kunnen voor de huismus het verschil maken. Daarnaast is het het plaatsen van mussenkasten zeer nuttig, want door de renovatie van huizen verliezen ze helaas veel van hun broedplaatsen”, legt De Ketelaere uit. “Ook het aantal merels per telling daalt nog verder met 7,9%. Waar ze tot 2016 nog in ruim 80% van de tuinen werd waargenomen, was dat in 2025 nog in 68%. Dit jaar daalde dat verder naar 63%.”
Nieuw dieptepunt ondanks 1 miljoen getelde vogels
Tijdens het weekend werden er meer dan 1 miljoen vogels geteld, dat zijn er 123.000 duizend meer dan vorig jaar. “Die stijging is vooral te verklaren door het gestegen aantal tellingen. Het gemiddelde aantal vogels per telling daalt echter verder tot 19,4 en zakt daarmee voor het eerst onder de 20. Er hebben dit jaar dus meer mensen vogels geteld, maar het aantal vogels dat ze per tuin telden, is gedaald tot een nieuw dieptepunt.”
Status quo bij scholen
Tijdens de vogeltelweek voor scholen telden 5.386 leerlingen van 332 klassen in 227 scholen ijverig mee. Dat zijn er ongeveer evenveel dan vorig jaar. De top drie van de meest getelde vogels is ook onveranderd. De zwarte kraai staat met het kleinst mogelijke verschil op de eerste plaats, op de voet gevolgd door de kauw. De houtduif vervolledigt de top 3. Ook hier daalt het aantal getelde vogels van 25,6 naar 23,2.
Tellers kunnen hun tellingen nog tot vrijdag doorgeven via www.vogelweekend.be
West-Vlaanderen: huismus naar de 5de plaats
In de provincie West-Vlaanderen werden door 12.512 tellers in 7643 tuinen 205.039 vogels geteld. Gemiddeld zaten er per tuin 21 vogels van 7 verschillende soorten, waarmee alweer één vogel per tuin minder werd geteld dan vorig jaar. Koolmees, vink en kauw bepalen er de top 3.
Top 10 provincie West-Vlaanderen (tussen haakjes de ranking van 2025):
Koolmees (3)
Vink (1)
Kauw (2)
Pimpelmees (6)
Huismus (3)
Houtduif (5)
Merel (6)
Turkse tortel (8)
Ekster (9)
Roodborst (-)
De top 10 in Vlaanderen (tussen haakjes de ranking van 2025):
1. Koolmees (2)
2. Pimpelmees (6)
3. Huismus (1)
4. Vink (3)
5. Houtduif (4)
6. Kauw (5)
7. Merel (7)
8. Ekster (8)
9. Roodborst (-)
10. Turkse tortel (9)
Over Het Grote Vogelweekend
Met Het Grote Vogelweekend verzamelt Natuurpunt gegevens over de tuinvogels. De duizenden tellingen geven belangrijke inzichten in de evolutie in vogelpopulaties in Vlaanderen. Met deze actie maakt Natuurpunt mensen ook attent op de natuur die zich vlak bij ons bevindt. Het Grote Vogelweekend is een rasechte natuurbeleving vanuit het keukenraam. Natuurpunt bedankt alle tellers en ambassadeur Tom Van Dyck voor hun enthousiasme en de hulp bij deze telling. De definitieve resultaten verschijnen eind februari in een uitgebreider rapport.