Oorlogsgeschiedenis De Panne en omstreken herleeft in romanreeks van Edwin Van Troostenberghe

Aanstaande zondag 7 juni om 11.00u stelt Edwin Van Troostenberghe het derde deel uit zijn romanreeks ‘Het Spergebied’ voor in Museum Cabour in Adinkerke (De Panne) en dat ter gelegenheid van Bunkerdag. Het Spergebied is intussen een begrip geworden aan de kust met een steeds groter wordende groep lezersfans. Het vertelt over het leven van gewone mensen in oorlogsomstandigheden, op basis van 140 interviews die Edwin 11 jaar geleden met zijn zoon Thomas afgenomen en gefilmd heeft.

Eind mei 1940 verdrongen zich honderdduizenden vluchtelingen aan de Franse grens, in een zoektocht naar veiliger oorden. Met een steekkar, een hondenkar, een paardenkar, een kinderwagen, een fiets of gewoon te voet trokken ze in paniek naar de kust, opgejaagd door Duitse stuka’s, die eerst hun bommen losten en dan met duizelingwekkende snelheid en vergezeld van loeiende sirenes paniek zaaiden. In het geheugen van zij die het als kind meemaakten blijven vooral de beelden van de honderden dode paarden langs de weg. De Panne en Veurne boden eten en een slaapplek voor een massa onfortuinlijke daklozen. Engelse troepen probeerde de Duitsers zo lang mogelijk tegen te houden om tijd te geven aan 340.000 soldaten die onder meer door Vlaamse vissersschepen naar Engeland werden overgebracht in wat de geschiedenis zou ingaan als Operatie Dynamo. Met deze fase van het oorlogsgebeuren begint deel 3 van de succesvolle reeks HET SPERGEBIED.

DE BEZETTING (deel 3)
Nadat koning Leopold III de capitulatie heeft getekend, woedt de strijd aan de westkust voort. Vluchtelingen zien hoe tienduizenden Engelse soldaten worden overgescheept. Dan trekken Duitse troepen het kustgebied binnen – geordend, gedisciplineerd, in het gelid. Tot ieders verbazing stellen de bezetters zich correct op. Stilaan kiezen de personages hun posities. Gaan ze meewerken aan het nieuwe regime, of gaan ze in het verzet?

HET SPERGEBIED een romanreeks die leest alsof je er zelf bij was
Elf jaar geleden interviewde Edwin Van Troostenberghe, samen met zijn zoon Thomas, 140 bewoners van onze kust over hun oorlogsjaren. Ze waren kind, tiener of jongvolwassen. Aan de hand van hun belevenissen construeerde hij een gigantische epische roman, die in het totaal 4.000 bladzijden beslaat, uitgebracht in acht boekdelen. De reeks vertelt het verhaal van een aantal families over heel de kust en hoe hun levens werden dooreengeschud door het wapengeweld en de bezetting. Het is een geschiedenis van gewone mensen die soms voor moeilijke keuzes staan en proberen te overleven en op te groeien in een bedreigde wereld, in een gebied dat de buitengrens vormde van het Derde Rijk: het Spergebied. Daar golden strengere regels dan in de rest van België: beperkte bewegingsvrijheid, avondklok, verboden te dansen, verboden op het strand te komen… Het is een historisch goed onderbouwde reeks met veel spanning en drama, doch ook een grote portie humor. Die uit zich vooral in de guitenstreken van kinderen en in de commentaren van Schele Tsjeppen en de Neuze, twee vissers op rust, die in het sappige kustdialect hun commentaar geven op de gebeurtenissen.

Reacties van lezers op deel 1 en 2
“In één woord: SCHITTEREND!” – Carlo Freeman
“Deel 1 in twee avonden uitgelezen!” – Sabine Willems
“Het mondelinge karakter van de taal, de volkse uitdrukkingen en dorpse anekdotes creëren een soort van intimiteit en verbondenheid tussen de lezer en de personages, al zaten ze in je eigen huiskamer.” – Mieke Opstaele

EEN STRAF WAARGEBEURD VERHAAL

Zowat alle gebeurtenissen uit Het Spergebied zijn gebaseerd op de verhalen die getuigen aan de auteur vertelden. Onwezenlijk was de vlucht van een Oostendse familie met vader moeder en negen kinderen, waarvan één nog een baby. Te voet trokken ze richting Frankrijk via Middelkerke en Nieuwpoort, waar ze een paar dagen bij de Arme Klaren logeerden. Daarna trokken ze naar Veurne, waar de gemeente hen onderdak gaf in een huis van gevluchte burgers. In Adinkerke stonden ze voor een gesloten grens. De familie trok terug oostwaarts. In Wulpen geraakten zij in het spervuur tussen Duitsers en Engelsen en schuilden verscheidene dagen in een maalderij, terwijl bommen op Veurne en De Panne tientallen slachtoffers maakten.. In het holst van de nacht hielp de Duitse commandant hen tijdens een korte schietpauze de weiden oversteken, vanwaar ze via Gistel Brugge konden bereiken. De getuige, Andries De Gryze, is inmiddels 95 is en nog steeds in leven.

Edwin Van Troostenberghe
De interesse van de auteur voor de Tweede Wereldoorlog werd hem meegegeven door de verhalen van zijn vader, die aan het front vocht, krijgsgevangen genomen werd en later verplicht tewerkgesteld werd. Van opleiding is Edwin socioloog. Die keuze werd hem ingegeven door een vraag die hij zich zijn leven lang bleef stellen: wat zijn de drijfveren van het menselijk handelen? Met andere woorden: waarom doen de mensen de dingen die ze doen? De extreme omstandigheden van de oorlog brengen ook de uitersten in de mensen naar boven.
Naast de Het Spergebied (waarvan elk jaar twee delen verschijnen), publiceerde de auteur ook De Dag dat de Wereld Verdween, over zijn onmacht tegenover de oorlog in Oekraïne. Van zijn hand is zopas ook De Vloek van Darwin verschenen, een psychologische thriller rond de vraag of mens over een vrije wil beschikt.

Uitspraken van de auteur
‘Als je twijfelt over de echtheid van een gebeurtenis in Het Spergebied, wees dan maar zeker dat de strafste beelden de meest waarheidsgetrouw zijn.’
‘In een oorlog wordt het verschil tussen goed en kwaad vaak gemaakt in een tel, maar het effect scheelt een dag en een nacht.’
‘In de oorlog vervagen normen. Wie een vijand doodt is een held, wie weigert is een verrader.’
‘Veel Belgische soldaten en burgers hebben zich schuldig gemaakt aan plunderingen. Maar volgens velen gedroegen de Engelse soldaten zich het slechtst.’
‘Mijn vader heeft zijn leven lang afgezien van nachtmerries. Posttraumatische stress – dat kende men toen niet.’