Ook scholen zetten in op methodologie: Howest zet AI in om welzijn van leerlingen te meten

Onderzoekers van Howest hebben in het kader van het onderzoeksproject Power Up Wellbeing (kortweg PUW) een methodologie met AI ontwikkeld om het welzijn van cognitief sterke leerlingen te meten. Howest werkt hiervoor samen met onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel. “In een latere fase kan dit worden ingezet voor alle leerlingen in Vlaanderen”, klinkt het.

Howest-onderzoekers ontwikkelden een methode en tool om het schoolfunctioneren en het welzijn van leerlingen continu en op een holistische manier in kaart te brengen. Die aanpak steunt op uitgebreid onderzoek en werd verfijnd via de Delphi-methode. Ze combineert drie onderdelen: fysiologische metingen zoals hartslag en slaap om stress vroeg op te sporen, zelfrapportages waarin leerlingen hun eigen ervaringen inschatten, en enquêtes die stressfactoren en sociaal-economische invloeden blootleggen, van ouderbetrokkenheid tot de kwaliteit van vriendschappen. “Ons onderzoek levert een schaalbare en ethisch onderbouwde manier om Artificiële Intelligentie (AI) te gebruiken voor het opvolgen van leerlingenwelzijn. Daarmee willen we acties ondersteunen die de gezonde ontwikkeling van jongeren versterken”, zegt Rony Moortgat, onderzoeker in de lerarenopleiding en projectleider van PUW!

Stress

Hoe gaat het precies in zijn werk? De verzamelde gegevens, zowel cijfers als tekst, worden geanalyseerd met behulp van AI. Large Language Modellen en klassieke Machine Learning-technieken worden gebruikt om fysiologische data, zelfrapportages en enquêtegegevens samen te brengen. Twee expertises waar Howest sterk op inzet en de combinatie ervan is uniek binnen onderwijscontexten. “De combinatie moet patronen zichtbaar maken in stress en in hoe leerlingen daarmee omgaan, en zo nieuwe inzichten bieden in hun welzijn”, zegt AI-onderzoeker van Howest Pieter Verbeke. “Uiteraard worden de data altijd geïnterpreteerd samen met de leerlingen in kwestie. We willen hen zelf met de data aan de slag laten gaan.”

“Deze fase richt zich op cognitief sterke leerlingen, maar het PUW!-framework is ontworpen om op te schalen”, vult Rony Moortgat aan. “Uiteindelijk willen we een bruikbare tool ontwikkelen die alle leerlingen in het secundair onderwijs – in Vlaanderen en daarbuiten – ondersteunt, samen met hun leerkrachten. Zo krijgen we een helder beeld van hun welzijn en stressniveau. Daarna willen we dit verder vertalen naar concrete toepassingen voor leerkrachten en leerlingen. Voor die volgende stappen lopen al nieuwe projectaanvragen.”

Samenwerking met scholen

Dit project is een samenwerking tussen onderzoekers van EdHub, AI Lab, HITLab van Howest en het Multidisciplinair Instituut Lerarenopleiding (MILO) van de Vrije Universiteit Brussel. Daarnaast dragen heel wat scholen, leerlingen, experts en partners actief bij aan het ontwerp en de verfijning van de methode. Tot september 2027 werken de onderzoekers daarvoor samen met zeven scholen in West-Vlaanderen: een basisschool, vijf secundaire scholen en een school voor buitengewoon onderwijs (OV4 type 9). In al deze scholen worden begeleidingstrajecten op maat uitgewerkt voor cognitief sterke leerlingen, volledig afgestemd op de visie en behoeften van elke school. Er komt ook een podcast waarin de eerste inzichten worden gedeeld en besproken. “De input van de scholen zorgt ervoor dat PUW! stevig verankerd is in de realiteit van het onderwijs,” besluit Rony Moortgat.