Na 400 jaar is er een eerherstel voor Garembertus, kluizenaar uit Wulpen

De kerkwegel die al eeuwenlang naamloos door Wulpen loopt, heet vanaf nu ‘Garembertuspad’. Op pinkstermaandag (25 mei) huldigde Gemeente Koksijde het pad officieel in en haalt zo een middeleeuwse heilige uit de vergeetput. Garembertus werd rond 1084 geboren in Wulpen, maar raakte na de 17e eeuw in de vergetelheid. Hij komt nu terug broederlijk naast Willibrordus te staan.
De historische kerkwegel in Wulpen wordt al eeuwenlang gebruikt als voetverbinding tussen de Sint-Willibrorduskerk (op de Dorpsplaats) en de Willibrorduskapel, met het bijhorende putje. Het traject door de velden vormt jaarlijks, op pinkstermaandag, het poëtische parcours van de Wulpense bedevaart naar het Willibrordusputje. Met de naamgeving van het pad brengt de gemeente hulde aan Garembertus, een heilige afkomstig uit Wulpen die oorspronkelijk zijn naam aan het putje gaf. Doorheen de eeuwen raakte zijn verhaal in de vergeethoek, maar dankzij recent historisch onderzoek door Jozef Ameeuw, krijgt Garembertus vandaag opnieuw de aandacht die hij verdient.

“Vandaag krijgt Wulpen niet alleen een pad met een naam. Wulpen krijgt ook een stukje van zijn geheugen terug. Want onze gemeente is méér dan strand en zee. We zijn ook tradities, processies, kapelletjes en kleine wegen die generaties verbinden”, vertelt burgemeester Sander Loones. “Van Baaldjes Kruis tot deze Wulpense bedevaart op pinkstermaandag: dat erfgoed leeft nog altijd onder onze voeten. Door deze weg het Garembertuspad te noemen, halen we een bijzondere Wulpenaar uit de vergeethoek – of nog beter: het vergeetputje – van onze geschiedenis. We laten Garembertus terug naast Willibrordus staan. Broederlijk samen, zoals het ooit begon.”

Ook schepen Greet Verhaeghe, bevoegd voor Erfgoed en Cultuur, benadrukt het belang van het initiatief: “Garembertus is een stukje geschiedenis dat jarenlang onder de radar bleef. Dankzij het onderzoek van Jozef Ameeuw ontdekken steeds meer mensen het verhaal achter de heilige, de kapel en het putje. Met deze nieuwe naam zetten we een eerste zichtbare stap om dat erfgoed onder de aandacht te brengen.”

Glorieuze Garembertus
In Wulpen verloor Garembertus zijn bekendheid in de loop der tijden. Meteen na zijn overlijden was er nochtans een volkstoeloop naar het putje vlakbij zijn ouderlijk huis en ontstonden er processies. Mensen kwamen van ver om water uit de bron te drinken als middel tegen de pest en de cholera.
Tot in de 17e eeuw werd Garembertus vereerd, maar alles veranderde toen Wulpen in de eerste helft van die eeuw een reliek van de heilige Willibrordus kreeg. Even werden de 2 naast elkaar vereerd, maar Willibrordus verdrong Garembertus, die in de vergeetput raakte.
Vergeten bekende Wulpenaar
Garembertus werd rond 1084 geboren in Wulpen. Hij werd naar de kapittelschool van Sint-Walburga in Veurne gestuurd en was volgens de overlevering al vroeg aangetrokken tot een eenzaam bestaan als kluizenaar. Hij had zelfs visioenen over een plaats ‘Bony’, waar hij in eenzaamheid zou moeten leven.
Tot zijn 22e bleef hij in Wulpen, tot hij – zo gaat het verhaal – als een dief in de nacht zijn ouderlijk huis verliet en naar Kamerijk (Cambrai) en later richting Sint-Kwinten (Saint-Quentin) trok. Daar kwam hij terecht bij twee broers: Boudewijn en Oylard. En wat bleek? Meester Oylard kende niet alleen de plaats ‘Bony’, hij was er zelfs eigenaar van. Garembertus werd kluizenaar in de bossen van Bony.
Zijn bekendheid groeit
Garembertus kreeg snel bekendheid in de streek en later voegde een tweede kluizenaar, Alberic, zich bij hem. Hun levenswijze trok anderen aan. En binnen de kortste keren was er sprake van een dubbelklooster geleid door Garembertus en zijn zus Reginalde. Zo werd hij, tegen wil en dank, leider van een grote gemeenschap. Zijn achterban bleef groeien en in 1134 werd Garembertus de 1e abt van een nieuwe norbertijnenabdij, eerst in Bony en later in Gouy (Mont-Saint-Martin). In Wulpen bleef zijn levensverhaal niet onopgemerkt en hij werd er vereerd bij een kapel vlakbij een waterput bij de ouderlijke hoeve. Toch bleef het kluizenaarsleven hem aantrekken en na enkele abtsjaren trok Garembertus zich terug in de eenzaamheid. In 1141 stierf hij, omringd door medegelovigen. Dankzij het onderzoek van Jozef Ameeuw wordt deze vergeten Wulpenaar dus toch weer bekend.
Opmerkelijk: het valt op dat Willibrordus alleen in Wulpen aangeroepen wordt tegen de pest en de cholera. Bevoegdheden die hij overerfde van zijn voorganger Garembertus. Want de specialiteiten van Willi waren huidziekten, epilepsie, koorts-, zenuw- en spierziekten.