Één op de vijf West-Vlaamse zelfstandigen gunt zichzelf geen vakantie

21% van de West-Vlaamse zelfstandigen (BE: 21%) ging het voorbije jaar niet op vakantie. Toch hebben ruim acht op de tien West-Vlaamse ondernemers (82% – BE: 86%) die vakantie net nodig om te herbronnen of te deconnecteren. Gemiddeld neemt een West-Vlaamse zelfstandige 13 dagen vakantie (BE: 15) en 5 snipperdagen (BE: 6) per jaar. Dat zijn er minder dan bij een doorsnee werknemer. De grootste drempels om er even tussenuit te gaan zijn financiële onzekerheid (46% – BE: 58%), de angst dat werk blijft liggen (44% – BE: 48%) en het plichtsbewustzijn naar klanten toe (39% – BE: 45%). Dat blijkt uit een bevraging door Xerius, het grootste ondernemingsloket van België. 2.282 zelfstandige ondernemers, waarvan 209 West-Vlamingen, werden hiervoor in april en mei 2026 bevraagd.

Meer dan 1 op 5 West-Vlaamse ondernemers niet op vakantie
Meer dan vier op de vijf West-Vlaamse ondernemers (82% – BE: 78%) vinden het (zeer) belangrijk om vakantie te nemen. Dat zijn er evenveel als de respondenten (82% – BE: 86%) die deze rustperiode ook echt nodig hebben om te herbronnen of te deconnecteren. Daarom is het verrassend dat ruim één op vijf West-Vlaamse zelfstandigen (21% – BE: 21%) het voorbije jaar helemaal niet op vakantie is geweest. De grootste groep zelfstandigen (62% – BE: 58%) is het voorbije jaar één of twee keer op vakantie gegaan. 17% van de West-Vlaamse ondernemers (BE: 21%) neemt zelfs minstens drie vakanties per jaar.

“Zelfstandigen zitten vaak gevangen tussen hun nood aan rust en hun verantwoordelijkheid tegenover klanten. Even loskoppelen voelt voor velen als een risico dat ze zich moeilijk kunnen permitteren”, zegt Youssef Deconinck, woordvoerder van Xerius. ”Dat vertaalt zich ook in gedrag: acht op de tien werken af en toe op feestdagen en ondernemers nemen minder aaneensluitende vakantie- en snipperdagen.”

Ondernemers nemen minder verlof dan werknemers
De druk om beschikbaar te blijven is groot. Zo werkt 83% van de West-Vlaamse ondernemers (BE: 81%) af en toe op feestdagen. Bijna driekwart van hen (73% – BE: 67%) voelt zich verplicht om door te werken als ze niet écht ‘weg op vakantie’ zijn en 70% (BE: 67%) gaat bewust minder op vakantie om de zaak draaiende te houden. 69% (BE: 65%) geeft ook aan minder verlof te nemen dan een voltijdse werknemer.

Gemiddeld 2,5 weken vakantie per jaar
Gemiddeld neemt een West-Vlaamse ondernemer 13 werkdagen (BE: 15) of zo’n 2,5 weken vakantie per jaar. Dit is exclusief de snipperdagen: dat zijn extra vrije dagen die je zelf kiest om bijvoorbeeld een lang weekend te maken. De mediaan ligt op vier snipperdagen (BE: 5): de helft neemt er minder, de helft meer. Het gemiddelde ligt op 5,15 snipperdagen per jaar (BE: 6). Met deze 18 vrije dagen zit de West-Vlaamse ondernemer onder het minimum van 30 dagen bij voltijdse werknemers (namelijk vier weken betaalde vakantie aangevuld met 10 wettelijke feestdagen1). In de praktijk heeft de werknemer meer betaalde vakantie dan dit minimum door sectorale en bedrijfsafspraken.

De algemene voorkeur van 61% van de West-Vlaamse ondernemers (BE: 63%) gaat uit naar meerdere korte vakanties, terwijl 39% (BE: 37%) eerder een lange vakantie verkiest.

Vooral financiële onzekerheid houdt West-Vlaamse ondernemers tegen
De grootste drempel om (meer) vakantie te nemen is financiële onzekerheid (46% – BE: 58%). Daarnaast geeft 44% (BE: 48%) aan dat er niemand is om zijn/haar taken over te nemen, waardoor belangrijke zaken kunnen blijven liggen. 39% (BE: 45%) geeft ook aan dat de zaak dan gesloten is of dat ze bang zijn dat klanten dit niet zullen waarderen, waardoor ze geen of niet meer vakantie durven te nemen. “We zien een duidelijke link tussen vakantie nemen en mentaal welzijn. Ondernemers die regelmatig deconnecteren, voelen zich ook gelukkiger in hun activiteit. Toch blijft vakantie nemen voor veel zelfstandigen een uitdaging”, zegt Youssef Deconinck, woordvoerder van Xerius. “Wie er wel tussenuit trekt, kiest bovendien vaker voor meerdere korte vakanties dan voor één langere vakantie.”

Wat zijn de drempels voor West-Vlaamse ondernemers om meer vakantie te nemen?

1. Financiële onzekerheid; ik wil geen omzet mislopen (46% – BE: 58%)
2. Er is niemand die mijn taken kan overnemen tijdens mijn afwezigheid, waardoor het risico bestaat dat belangrijke zaken blijven liggen (44% – BE: 48%)
3. Als ik er niet ben, dan is mijn zaak gesloten (39% – BE: 45%)
4. Ik ben bang dat klanten mijn afwezigheid niet zullen waarderen (39% – BE: 45%)
5. Het plannen van vakanties is lastig door wisselende deadlines of onverwachte opdrachten, wat flexibiliteit vereist (33% – BE: 34%)
6. Op vakantie gaan is duur (27% – BE: 41%)
7. Ik vind het lastig om volledig los te koppelen van het werk; ik kan onvoldoende genieten van vakantie (24% – BE: 31%)
8. Mijn omgeving/collega’s verwachten dat ik voldoende aanwezig ben (22% – BE: 22%)
9. Werk voelt voor mij als ontspanning (7% – BE: 7%)
10. Ik vind dat ik al genoeg vakantie neem (7% – BE: 7%)
11. Mijn partner wil niet (nog) meer op vakantie gaan (4% – BE: 3%)
12. Ik heb er geen behoefte aan (3% – BE: 4%)
13. Ik ga niet graag op vakantie (1% – BE: 2%)

Over het onderzoek
De steekproef bestaat uit 2.282 Belgische ondernemers, waarvan 209 uit West-Vlaanderen, die tussen 22 april en 20 mei 2026 deelnamen aan een online kwantitatieve studie. De vragenlijst duurde gemiddeld 23 minuten en de resultaten werden gewogen op gewestniveau, zodat ze representatief zijn voor ondernemers in België. De foutenmarge blijft beperkt tot 2,04%.​

De respondenten zijn licht overwegend vrouwelijk (53% tegenover 47% mannen) en komen vooral uit Vlaanderen (ongeveer 57%), gevolgd door Wallonië (30%) en Brussel (13%). De meeste ondernemers zijn tussen 36 en 65 jaar oud en wonen samen met hun partner, vaak met thuiswonende kinderen. De steekproef bevat zowel beginnende als ervaren zelfstandigen, met een duidelijke aanwezigheid van ondernemers met meer dan 10 jaar ervaring. De tertiaire sector is het sterkst vertegenwoordigd, gevolgd door de quartaire sector.

Over Xerius
Xerius ondersteunt de opstart, wijziging en stopzetting van een onderneming. Dit betekent dat ze onder meer de administratieve stappen voor startende zelfstandigen in orde brengen. Xerius berekent ook de sociale bijdragen in opdracht van de overheid en adviseert hen over hun plichten en rechten. Vanuit 12 kantoren neemt Xerius deze taak ter harte, voor meer dan 250.000 zelfstandigen en 165.000 vennootschappen.