Home > Dit is het toekomstbeeld voor de vier parochiekerken en de Kapel van de Zusters St. Vincentius in Hooglede

Dit is het toekomstbeeld voor de vier parochiekerken en de Kapel van de Zusters St. Vincentius in Hooglede

Geschreven op 2 juni 2022 om 11:05 door Mario De Wilde

Na een intensief traject heeft het centraal kerkbestuur, de lokale geloofsgemeenschap en het lokaal gemeentebestuur een gedragen en duurzaam toekomstbeeld voor de vier parochiekerken en de Kapel van de Zusters St. Vincentius in Hooglede. Dit toekomstbeeld is het resultaat van een grootschalige bevraging rond de toekomst van de parochiekerken en de Kapel in de gemeente.

‘Samen nadenken over de toekomst van het publiek religieus patrimonium in Hooglede’. Dat was het doel van een participatietraject dat in september 2021 werd opgestart. Het traject had als doel aanbevelingen te geven met toekomstperspectieven en opportuniteiten voor de vier parochiekerken en de Kapel van de Zusters St. Vincentius in Hooglede. De oogst van het volledige traject wordt op volgende momenten gepresenteerd aan de inwoners en geïnteresseerden:

5 juli 2022
Kerk Sleihage 18u30 – 20u00
Kerk Gits 20u30 – 22u00

7 juli 2022
Kerk Hooglede 18u30 – 20u00
Kerk De Geite 20u30 – 22u00

Impuls vanuit de Vlaamse overheid

Nadenken over de parochiekerken in Vlaanderen, en dus ook in Hooglede, kwam onder impuls van de Vlaamse overheid na de nota ‘Een toekomst voor de Vlaamse parochiekerk’, van de voormalige Vlaams minister voor Binnenlands Bestuur en Onroerend Erfgoed Geert Bourgeois. Met deze nota wilde de minister één van de grootste uitdagingen inzake erfgoed aanpakken. Wat zal de toekomst zijn van de meer dan 1800 parochiekerken in Vlaanderen?

De minister vroeg aan de kerkbesturen en de lokale besturen om in het kader van het meerjarenplan een strategische visie te ontwikkelen over het lokaal kerkenbestand van de steden en gemeenten. Deze visie bevatte onder meer de waarde en toestand van het kerkgebouw, de omgeving waarin het zich bevindt, het actueel gebruik en de functie ervan en – in geval van neven-, mede- of herbestemming – de betrokkenheid van andere actoren. Ook was de nota een uitnodiging aan de kerkgemeenschap en de lokale overheid om, in dialoog met de brede gemeenschap na te denken over hun publiek religieus patrimonium en dat deed men in Hooglede.

Het participatie- en co creatietraject

Het participatie- en co creatietraject in Hooglede werd getrokken door een kernkapittel, een dertienkoppig team samengesteld vanuit het centraal kerkbestuur en de kerkfabrieken, de parochiale ploegen en het lokale bestuur van Hooglede. Het was dit team dat het volledige traject mee vorm gaf. In het vormen van een toekomstbeeld wilde men luisteren naar ‘iedereen’ die op één of ander manier verbonden is met de vier parochiekerken en de Kapel van de Zusters St. Vincentius van Hooglede. Daarom werden er vier kapittelavonden georganiseerd en er werd geluisterd naar bewoners uit de verschillende gemeenschappen en experten uit de gemeente.

Vertrekken vanuit bezieling

In het participatie- en co creatie traject is men vertrokken vanuit de ‘bezieling’ van de mensen in de gemeenschap en de ‘ziel’ van de plek in en rond de parochiekerk. Die ziel huist in de gebouwen, in de herinneringen en verhalen, maar ook op de plek rond de parochiekerken. Het landschap van parochiekerken in Hooglede is een erfenis van vorige generaties, die wij aan volgende generaties nalaten en waar we vandaag dus goed moeten over nadenken.

Wat kunnen we doen met een toekomstbeeld

Een toekomstbeeld is geen beslissingsdocument, wel een inspiratiebundel met aanbevelingen die richting geeft rond de toekomst van het publiek religieus patrimonium in Hooglede. Hoe kijkt de gemeenschap naar de toekomst van de kerken? Waar is draagvlak voor? Wat zijn mogelijke activiteiten naast de erediensten? Welke kansen ziet men naar nieuwe activiteiten? Het toekomstbeeld moet inzichten brengen en zuurstof geven voor het centraal kerkbestuur en de lokale overheid om vervolgens de gedragen duurzame projecten voor het publiek religieus patrimonium op te starten.

Het rapport bevat wel 10 concrete aanbevelingen om verder te verkennen en heeft concrete inspiratie om stappenplannen uit te werken.

Zo vraagt bijvoorbeeld de kerk in De Geite een ontwerpende architecturale – en rendabiliteitsstudie om het geformuleerde toekomst te kunnen realiseren. De brede gemeenschap, lokale geloofsgemeenschap en kerkfabriek formuleerden een duidelijk wens om van de kerk een plek te maken waar bewoners, bezoekers op een gastvrije en gastblije manier worden onthaald. Een trefpunt voor de buurt, verenigingen of de bezoeker die er passeert. Wie er komt voelt er warmte van een gemeenschap en engagement van de vele verenigingen en de baanbrekende initiatieven in de buurt. Een duidelijke bestemmingswijziging, waar het sacrale een plek blijft hebben, hetzij in een kleinere vorm.

Ook in Christus Koning dringt een ontwerpend architecturale – en rendabiliteitsstudie zich op, nadat het toekomstbeeld verder verdiept is met de gemeenschap. Het ambitieniveau kan hoger zodat de voorbereidingen voor een lange termijnperspectief getroffen kunnen worden. Op deze manier kan de herwaardering en een noodzakelijke nieuwe toekomst van deze kerk op de agenda blijven en kan men overgaan tot concrete acties.

Tijdens dit traject werd duidelijk dat in de toekomstbeelden van alle kerken het profane én het sacrale steeds samenhangt. Maar niet op elke plek is het belang van het organiseren van erediensten even groot. Wel is dit het geval voor de gemeenschap van St. Jacob De Meerdere in Gits en St. Amandus in Hooglede. Daar is er bijvoorbeeld een duidelijke vraag naar het behoud van de kerk in functie van begrafenissen. Dit heeft repercussies voor de mogelijke toekomstperspectieven in beide kerken.

De St. Amanduskerk en Sint-Jacob de Meerderekerk blijven daarom de centrale kerken in de gemeente. In deze kerken staan devotie, gebed, stilte en de erediensten voorop. Er zal bekeken worden hoe deze nog versterkt kunnen worden in hun functie. Belangrijk is dat men ook op beide plekken reeds met de weerhouden nevenactiviteiten uit het toekomstbeeld rekening zal moeten houden. De gemeenschappen formuleerden namelijk een duidelijk de wens om nevenactiviteiten te organiseren in de kerk.

Het combineren van een ‘onvoorspelbare’ sacrale kalender met het organiseren van een vaste kalender van (culturele/sociale) activiteiten en evenementen is moeilijk verenigbaar. Om rekening te houden met de verschillende facetten en wensen van de gemeenschap zal men daarom een verdere verkenning opzetten naar het potentieel van de kapel van de Zusters St. Vincentius als culturele en gemeenschapsverbindende ontmoetingsplek in de gemeente. Uit het traject bleek immers dat de kapel een plek moet worden waar ontmoeting centraal staat door middel van culturele en gemeenschapsvormende activiteiten. De focus ligt daar net niet op het sacrale. Op deze manier wil men het toekomstbeeld van de Gitsenaar alle slaagkansen geven.

Concluderend: nevenactiviteiten en experiment zijn in alle kerken en op maat van elke kerk wenselijk op korte termijn. Ook voor de langere termijn is er een duidelijke richting die met bijkomende gerichte onderzoeken naar een concreet stappenplan zal leiden.

Om dit allemaal in goede banen te leiden willen de lokale geloofsgemeenschappen, kerkfabrieken en de lokale overheid, zoals in dit traject, blijvend nauw samenwerken. Deze samenwerking moet dialoog, communicatie, experiment en concrete acties mogelijk maken.

Kapittel

Om het volledige proces in goede banen te leiden stelde het centraal kerkbestuur, de lokale geloofsgemeenschap en het lokaal gemeentebestuur Kapittel aan. Kristof Lataire (Kapittel) begeleidde het volledige traject.

E.H. Pastoor Dirk Crombez: “Op veel plaatsen in Vlaanderen denkt men vandaag na over de toekomst van de parochiekerken. Op vele plaatsen zijn de geloofsgemeenschappen kleiner geworden en is het beheer, onderhoud van kerken een uitdaging voor vele vrijwilligers. Een zoektocht naar een de herwaardering van ons religieus patrimonium in Hooglede, die duurzaam is op lange termijn is ingezet door het toekomsttraject met vele mensen uit onze gemeenschap. Het toekomstbeeld dat nu op tafel ligt is enorm waardevol omdat het vertrekt vanuit de wensen en de noden van de brede gemeenschap. Het zal ons richting geven om een duurzame toekomst mogelijk te maken voor onze dierbare plaatsen.”

Lokaal bestuur Hooglede: “Hartelijk dank aan de vele mensen die mee nagedacht hebben over de toekomst van onze kerken en kapel. Vooral dank om met een open vizier na te denken. In alle kerken staat de vraag naar ontmoeting centraal. De kapel in Gits en de kerk in de Geite zijn hierin het meest concreet.”

Centraal Kerkbestuur Hooglede: “We zijn blij dat de inbreng en inzichten van o.a. de socio-culturele verenigingen en de lokale gemeenschap het uitgangspunt vormden van dit participatief traject. We hebben als ambitie ook de stem van de jeugd (verenigingen) en het onderwijs mee te nemen als belangrijke klankbordgroep in het toekomstbeleid van de kerk. Een duurzame toekomstvisie opstellen voor onze kerken/kapel is een hele uitdaging en vergt tijd maar zoals het spreekwoord zegt : een slak op de goede weg wint het van een haas op de verkeerde weg. Met dit toekomsttraject zijn we op de goede weg.”

2 reacties

guido Vandenaweele
Geschreven op 2022-06-03 12:06:41
En plots komt de kapel van het klooster van de Zusters St. Vincentius op de lijst te staan. De kapel is nog nooit openbaar en toegankelijk geweest voor derden. Op de plannen van de verbouwing van de kapel staan 150 stoelen. Wordt dit straks de nieuwe kerk van Gits?
Sabine Stein
Geschreven op 2022-06-03 11:59:08
Beste, ik denk dat een café of horeca zoals vandaag in de krant staat voor de Geite niet de OK is. Op vandaag is er elke keer overlast en parking tekort als een feestje is in de Geitehoeve. Hoezo geen De Laey museum met tearoom bv maar een Cafe of andere horeca is niet acceptabel. De familie De Laey gaat zich in hun graf omdraaien. Het is een schande als hun erfgoed verdwijnt op zo een manier. Groeten, Sabine

Geef een reactie op dit artikel

Velden met een * zijn verplicht in te vullen. E-mailadressen worden nooit gepubliceerd op de website.