Burgemeester Oostkamp blaast warm en koud over fusie: niet altijd verlies van identiteit

Nu Vlaams minister van Binnenland en partijcolelga Hilde Crevits een nieuw fusiekader voorlegt, is het moment voor burgemeester Jan De Keyser van Oostkamp aangebroken om terug in de pen te kruipen. “Niet omdat mijn visie is veranderd, maar omdat de motieven die mij destijds tot actie hebben aangezet vandaag nog krachtiger aanwezig zijn. Fusies zijn een middel, geen doel. Laat daar geen misverstand over bestaan: gemeentefusies zijn geen ideologisch project en geen doel op zich. Ze zijn een instrument, dat alleen zinvol is wanneer het de bestuurskracht versterkt, de dienstverlening verbetert en de gemeente weerbaarder maakt in een steeds complexere context. De vraag is dus niet of gemeenten moeten fuseren, maar wanneer, hoe en met welk doel.
Veranderen vanuit sterkte 
“Wat vandaag sterker doorweegt dan ooit, is de vaststelling dat duurzame bestuurlijke verandering alleen kan slagen wanneer ze vertrekt vanuit sterkte. Fusies die ontstaan uit noodzaak, tijdsdruk of structurele zwakte, creëren risico’s in plaats van oplossingen. Sterke gemeenten hebben de ruimte om vooruit te denken. Zij kunnen rationeel afwegen hoe ze zich organiseren voor de toekomst, zonder paniek en zonder verlies van bestuurlijke controle. Dat is geen stilstand, maar verantwoordelijkheid.”
Nabijheid en schaal als complementen
“De tegenstelling tussen nabijheid en schaal is vals. De toekomst ligt niet in anonieme megagemeenten, maar in een verzameling van sterke dorpen, elk met hun eigen identiteit, ondersteund door een professionele bovenbouw. Lokale verankering en bestuurlijke slagkracht sluiten elkaar niet uit. Ze versterken elkaar, mits doordachte organisatie.”
Beschermen tegen bestuurlijke turbulentie 
“Lokaal bestuur opereert in een steeds complexere omgeving: digitalisering, personeelsschaarste, veiligheidsvraagstukken en toenemende regelgeving. In zo’n context is stabiliteit geen luxe, maar een kerntaak. De eerste verantwoordelijkheid van een burgemeester is dan ook niet om structuren te hertekenen, maar om de gemeente te beschermen tegen turbulentie. Verandering moet beheerst, gefaseerd en professioneel verlopen.”
Over de eigen schaduw durven kijken
Het debat over fusies vraagt politieke maturiteit. Het vraagt dat we voorbij reflexen en slogans kijken en bereid zijn om samen te zoeken naar duurzame oplossingen.
Samenwerken is geen verlies van identiteit. Autonomie zonder bestuurskracht is leeg. De uitdaging bestaat erin beide te verzoenen.”
Openheid zonder naïviteit
“Ook Oostkamp kijkt met open blik naar de toekomst. Dat betekent: bereidheid tot dialoog en verkenning, zonder overhaasting. Geen fusies om de fusie, maar doordachte keuzes in het belang van inwoners en medewerkers. Dat ik dit thema vandaag opnieuw opneem, is geen toeval. De uitdagingen zijn groter, de context is complexer en de nood aan bestuurlijke intelligentie is belangrijker dan ooit. Veranderen vanuit sterkte is geen slogan. Het is een keuze. En vooral: een verantwoordelijkheid.”