AZ Sint Jan Brugge viert 100e hartoperatie via kleine snede in oksel: “De nieuwe standaard”

Een hartoperatie zonder je borstbeen open te zagen? In het AZ Sint-Jan Brugge is dat intussen de standaard. Hartchirurgen voerden er hun 100e ‘transaxillaire-operatie’ uit, een techniek waarbij ze via een kleine snede in de oksel opereren. Daardoor verlaat je het ziekenhuis vroeger en herstel je sneller.

Geen zaag door het borstbeen, wel een kleine opening in de oksel
Bij een ‘klassieke’ hartoperatie zagen chirurgen je borstbeen open. Je bot moet daarna weer aan elkaar groeien en dat duurt al snel 6 weken. “Met de transaxillaire-methode pakken we het anders aan”, zeggen Willem Ranschaert en Marie De Vos, hartchirurgen in het AZ Sint-Jan Brugge. “We werken via een kleine snede tussen je ribben, onder je oksel. Daarnaast ook een kleine snede in de lies van ongeveer 2,5 centimeter om de hart-longmachine aan te sluiten. Die machine neemt de werking van je hart en longen over tijdens de operatie. We breken dus geen bot. Daardoor herstel je merkbaar sneller: ongeveer 4 weken in plaats van 6. Ook je verblijf op de dienst Intensieve zorgen blijft korter en thuis revalideer je vlotter”, gaan ze verder.
Werkt voor meerdere hartingrepen
Je komt voor deze aanpak in aanmerking bij verschillende operaties:

Herstel van de aorta-, mitralis- of tricuspidalisklep.
Verwijderen van een goedaardige tumor in het hart.
Sluiten van een opening tussen de hartboezems.
Voor elke patiënt bekijken artsen eerst of deze methode mogelijk is. Lukt dat, dan kiezen ze bewust voor deze minder belastende aanpak.

Van kijkoperatie naar direct zicht
“Tot enkele jaren geleden gebruikten we vooral de zogenaamde ‘port access’-techniek. Daarbij werkten we met een camera en volgden we alles op een scherm. Dat vroeg veel training, omdat je niet rechtstreeks in het operatieveld kijkt. Met de snede onder de oksel zien we als chirurg meteen wat we doen. Dat maakt de operatie eigenlijk technisch gemakkelijker”, vertelt dr. Willem Ransschaert, Artsen leerden deze methode in gespecialiseerde centra in Duitsland en Italië, waar de meeste ervaring zit.

Eerste ziekenhuis in België met deze mijlpaal
Het AZ Sint-Jan Brugge voerde intussen al meer dan 100 van deze ingrepen uit. Daarmee is het de eerste in België die deze kaap bereikt. Het aantal operaties via deze techniek steeg het afgelopen jaar sterk. De aanpak groeide uit tot de nieuwe standaard voor hartklepchirurgie in het AZ Sint-Jan Brugge.

Sneller wakker, minder pijn
Ook de aanpak na de operatie veranderde. Patiënten krijgen nu eenmalig via een ruggenprik medicatie toegediend, waardoor ze de eerste 24 uur pijnvrij blijven zonder extra medicatie. Daarnaast gaan de artsen op de dienst Intensieve zorgen al binnen het uur na de operatie de patiënten wakker maken zodat ze terug zelfstandig ademen en minder kans hebben op longcomplicaties. Vroeger bleven patiënten vaak nog een dag in slaap en stond pijnbestrijding minder op punt. Vandaag pakken teams dat anders aan, volgens het ERAS-protocol: sneller wakker worden, sneller herstellen.

Teamwork maakt het verschil
“Achter deze vooruitgang staat een volledig team: hartchirurgen, anesthesisten, intensivisten, perfusionisten en verpleegkundigen. Het is echt door die samenwerking van verschillende diensten en profielen binnen ons ziekenhuis dat we dat kunnen waarmaken”, zegt dr. Marie De Vos.