Als Fort Napoleon in Oostende als beschermd gebied opgegeven wordt, verdwijnt 4 ha duingebied
Het Koninklijk Besluit van 6 juli 1976 beschermt het Fort Napoleon en zijn omgeving in Oostende als cultuurhistorisch landschap. Toch willen bouwpromotoren dit gebied volzetten met hoge appartementsgebouwen. Daarmee verdwijnt bijna 4 hectare (40.000 m²) unieke open duinruimte, een waardevol binnenduingebied dat volgens de wet beschermd moet blijven! Een binnenduin is het natuurlijke biotoop van deze plek. Als het de kans krijgt, kan de natuur zich hier vanzelf herstellen, met zijn typische duinflora en -fauna. De vrijwilligers van Natuurpunt Middenkust vragen dat dit laatste binnenduingebied van Oostende op de Oosteroever bouwvrij blijft, én hersteld en bewaard wordt.
Oostende en Weyts willen bescherming opheffen
Minister Ben Weyts start op vraag van de Stad Oostende de procedure voor de afschaffing van de bescherming van het Fort Napoleon in Oostende. De Vlaamse Commissie Erfgoed gaf nochtans een negatief advies en wil het behoud van de open ruimte. Een coalitie van Natuur, milieu en erfgoedverenigingen zal mobiliseren voor het aangekondigde openbaar onderzoek. Het ziet er naar uit dat de stad Oostende en de Vlaamse Regering een compromis bereikten rond het toelaten van nieuwe torens op de resterende open ruimte aan het Fort Napoleon.
Verkaveling staat haaks op Kustvisie
Die verdere bebouwing met op zijn minst twee nieuwe woontorens wordt door o.m. Natuurpunt en vzw Climaxi gecontesteerd. Beiden willen daar de open ruimte behouden om de natuurwaarden te beschermen en ruimte te bieden voor mogelijke overstromingen in de toekomst. Een deel van het gebied staat immers ingekleurd als overstromingsgebied. De Vlaamse regering werkt aan een kustvisie om open ruimte te behouden voor natuur, recreatie, enz. Deze ontwikkeling, die wordt gesteund door de lokale overheid, staat volledig haaks op deze visie.
Tijdens de gemeenteraadszittingen in Oostende werd schepen Ooms een paar keer aan de tand gevoeld rond de plannen van de Stad. Ooms vertelde voortdurend dat er zal gebouwd worden op de Oosteroever, maar daarom niet zoals de bouwpromotoren het willen. Voor velen was dit een raadsel. Burgemeester John Crombez liet in het vorige nummer van het door Climaxi uitgegeven HVB (Het VisserijBlad) immers optekenen dat “men daar in elk geval minder hoog moet gaan en voorzien in bescheiden woningen. Het is belangrijk om het beeld van die wijk te behouden.”
In oktober van dit jaar vroeg Groen-parlementslid Bram Jacques aan Minister Weyts wat zijn standpunt nu was rond de geplande uitbreiding van de site. Weyts antwoordde: “Op 3 juli 2025 ontving het Agentschap een brief van de Stad Oostende met de vraag tot heroriëntering van de contour van het beschermd landschap. Op basis van de bevindingen heb ik mijn administratie de opdracht gegeven om een dossier voor de gedeeltelijke opheffing (van de bescherming, nvdr) voor te bereiden en ter beoordeling voor te leggen.” Weyts liet de vraag tot opheffing al publiceren in het Staatsblad, ondanks een uiteindelijk negatief advies van de Vlaamse Commissie Onroerend Erfgoed. Die is bijzonder kritisch: “De commissie herhaalt dat zonder kritische en eenduidige afwegingen gevaarlijke precedenten ontstaan die eigenaars of gebruikers aanmoedigen om beschermingsbesluiten niet na te leven. Volgens de commissie lijkt het louter de bedoeling om via deze ad hoc-opheffing de ontwikkeling van het gebied te kunnen doorzetten. Dit gaat voorbij aan de essentie van het beschermingsstatuut. Een selectieve stopzetting van (delen van) het cultuurhistorisch landschap zou immers niet langer toelaten om de inpasbaarheid van eventuele ontwikkelingen vanuit erfgoed te beoordelen. Het zet overigens de deur open voor gelijkaardige opheffingen, met als enige doel percelen te onttrekken aan (mogelijke) beperkingen die een bescherming oplegt zonder daarbij rekening te houden met de opportuniteiten die eruit voortvloeien.”
Behoud open ruimte aan de kust: voor mens en natuur
Het Fort zelf zou wel beschermd blijven, maar riskeert aan het zicht onttrokken te worden. Het bestaan van het binnenduin is al even belangrijk voor de bewoners in de buurt als voor de natuur zelf. Het maakt deel uit van de levenskwaliteit. De kust is al genoeg volgebouwd, laat wat ruimte, zeker cruciale stukken voor waterbuffering. Dit perceel, bestemd voor cultuurlandschap, is niet geschikt voor een woontoren vol luxeflats die niet eens aan de woonnoden van Oostendenaren voldoet. Het Natuurrapport 2020 van het INBO heeft aangetoond dat de toestand van de natuur in het algemeen en van de kustgebonden biotopen en habitats in het bijzonder er zeer slecht aan toe is, en dat de staat van instandhouding ervan zelfs nog slechter is dan wat voordien gedacht werd. Omdat er nog maar zeer weinig kustgebonden beschermde natuur rest, moet dit overschot absoluut beschermd worden en zelfs hersteld worden.
Teken de petitie, bescherm de duinen
Het besluit van Weyts stond in het Staatsblad op 27 november. Er volgt nu binnenkort een inspraakperiode van dertig dagen. Natuurpunt en Climaxi roepen iedereen op bezwaar in te dienen. Je kan ook de lopende petitie tekenen: https://www.openpetition.eu/…/red-omgeving-fort…
Foto © Natuurpunt